Trwają prace legislacyjne nad ustawą o systemach sztucznej inteligencji (Druk nr 2443), której projekt wpłynął do Sejmu 9 kwietnia 2026 roku. Projekt liczy sobie 122 artykuły, podzielone na 10 rozdziałów, z czego większość dotyczy sposobu funkcjonowania nowego organu: Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, utworzonej jako organ nadzoru, stosownie do wymogów art. 70 ust. 1 AI Act oraz Społecznej Rady ds. Sztucznej Inteligencji, organu opiniodawczo-doradczego Komisji, który liczyć ma od 9 do 15 członków.
Czym będzie zajmować się Komisja?
Do najważniejszych kompetencji Komisji będą należeć:
- Nadzór rynku – pełnienie funkcji organu nadzoru rynku zgodnie z unijnym Rozporządzeniem 2019/1020
- Kontrola przestrzegania AI Act – prowadzenie kontroli, wydawanie postanowień i decyzji w sprawach naruszeń oraz formułowanie zaleceń pokontrolnych
- Przeciwdziałanie zagrożeniom – podejmowanie działań mających na celu eliminację zagrożeń związanych z bezpieczeństwem systemów AI
- Edukacja i informacja – opracowywanie publikacji, realizacja programów edukacyjnych i działań informacyjnych dotyczących sztucznej inteligencji
- Piaskownice regulacyjne – tworzenie i zarządzanie piaskownicami regulacyjnymi umożliwiającymi testowanie innowacyjnych rozwiązań AI w kontrolowanych warunkach
Potrzebujesz pewności prawnej? Projekt przewiduje cenne narzędzie
Komisja ma być uprawniona do wydawania opinii indywidualnych i wyjaśnień w sprawach objętych zakresem swojego działania. Z wnioskiem o wydanie opinii indywidualnej będą mogły wystąpić zarówno firmy już wykorzystujące AI, jak i przedsiębiorcy planujący wdrożenie AI.
Ile to kosztuje? Opłata za wniosek ma wynosić 150 zł od każdego opisanego stanu faktycznego.
Co, jeśli Komisja nie odpowie? Brak opinii w ciągu 30 dni będzie oznaczał milczącą zgodę na stanowisko przedstawione we wniosku – to bardzo korzystne rozwiązanie dla biznesu.
Kontrole i postępowania: Co projekt zakłada w kwestii naruszeń?
Komisja będzie uprawniona do prowadzenia różnych typów postępowań administracyjnych:
- Postępowania dot. skargi na możliwość naruszenia AI Act lub ustawy (skargę taką będzie mógł złożyć każdy)
- Postępowania w sprawie stwierdzenia przez Komisję naruszenia obowiązków wynikających z AI Act lub ustawy
- Postępowania z urzędu, gdy Komisja ma wystarczające powody, aby uznać, że system sztucznej inteligencji stwarza ryzyko w rozumieniu art. 79 AI Act lub bezpośrednie ryzyko zagrożenia dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych osób fizycznych – wraz z możliwością nadania decyzji w tej sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności
⚠️ UWAGA: Kary za naruszenie przepisów
Zgodnie z AI Act, kary administracyjne za naruszenie przepisów mogą sięgać:
- Do 35 mln euro lub 7% globalnego rocznego obrotu (w zależności od tego, która kwota jest wyższa) – za najpoważniejsze naruszenia
- Niższe poziomy kar za mniej istotne uchybienia
💰 Postępowanie układowe – jak obniżyć karę nawet o 90%
Projekt ustawy przewiduje postępowanie układowe, które pozwala znacząco zmniejszyć karę administracyjną.
- Obniżka do 70% – jeśli spełnisz określone przesłanki, przede wszystkim zaprzestaniesz naruszania prawa
- Obniżka do 90% – jeśli z własnej inicjatywy ujawnisz naruszenie i przedstawisz dowody
- Całkowite odstąpienie od kary – w wyjątkowych przypadkach Komisja może uwzględnić nadzwyczajne okoliczności łagodzące i w ogóle nie nałożyć kary (art. 71 ust. 9 projektu)
Odwołania i postępowania sądowe
Od decyzji Komisji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów.
Dodatkowo ustawa wprowadza nowe postępowanie odrębne w Kodeksie postępowania cywilnego – postępowanie w sprawach naruszenia przepisów rozporządzenia AI Act i ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Sprawy te będą rozpoznawane przez warszawski sąd.
Podsumowanie
Nowa ustawa o systemach sztucznej inteligencji wprowadzi kompleksowy system nadzoru nad wykorzystaniem AI w Polsce. Przedsiębiorcy wykorzystujący lub planujący wdrożenie sztucznej inteligencji powinni:
- Monitorować postęp prac legislacyjnych
- Przeprowadzić audyt zgodności swoich systemów AI z AI Act
- Przygotować się do ewentualnych kontroli i realizacji obowiązków informacyjnych
- Rozważyć skorzystanie z opinii indywidualnej Komisji przed wdrożeniem nowych rozwiązań
Jako kancelaria na bieżąco monitorująca zmiany w prawie nowych technologii, już teraz analizujemy projekt ustawy o AI i jego konsekwencje dla biznesu. Pomagamy firmom zrozumieć nadchodzące obowiązki i przygotować strategię działania.
Chcesz dowiedzieć się, jak te zmiany wpłyną na Twoją firmę? Skontaktuj się z nami, aby omówić potencjalne ryzyka i szanse związane z nowym prawem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady, ani opinii prawnej. W sprawach indywidualnych zalecamy kontakt z kancelarią.